امروز : یکشنبه   ۰۲. مهر ۱۳۹۶   /    3. محرم 1439   /    24. سپتامبر 2017

بررسی مقایسه ای پیامدها و عوارض کوله سیستکتومی لاپاروسکوپیک single-port و روش کوله- سیستکتومی لاپاروسکوپیک معمول در بیماران با سنگ علامتدار کیسه صفرا

مدتی است که جراحان در سطح جهان در تلاشند که روش های جراحی را به سمت روشهایی با تهاجم کمتر و نیز عوارض حین و پس از عمل محدود تر سوق دهند. از این سو روش های جراحی اندوسکوپیک و ازجمله روش های لاپاروسکوپی به سرعت در بین جراحان  گسترش یافت. لاپاروسکوپی از جمله روش های نوین جراحی است که به آن "جراحی با کمترین تهاجم" هم اطلاق می شود و در آن جراحی های شکم از طریق یک یا چند برش 5-15 میلی متری بجای برش های وسیع در لاپاروتومی صورت می گیرد. اولین عمل جراحی لاپاروسکوپی در سال 1901 بر روی انسان صورت گرفت. با این حال این روش تا سالها بعد صرفا به عنوان وسیله ای تشخیصی استفاده می شد. از دهه چهارم قرن بیستم استفاده از لاپاروسکوپی در درمان شروع شد و به سرعت گسترش یافت به طوری که در سالهای انتهایی قرن بیستم این روش به طور شایع در فیلد های ژینکولوژی، یورولوژی، باریاتریک و کولورکتال مورد استفاده قرار می گرفت. با این اوصاف می توان ظهور لاپاروسکوپی را پیشرفتی بسیار چشمگیر در جراحی قرن بیستم دانست.
از اعمال لاپاروسکوپیک که تا کنون بسیار موفق بوده و طرفداران زیادی در جهان پیدا کرده است می توان به عمل کوله سیستکتومی اشاره کرد. این عمل در سال 1985 توسط دکتر موهه آلمانی برای اولین بار با لاپاروسکوپی که آن را گالوسکوپ نامیده بود بر روی انسان صورت گرفت. در طی سالهای پس از آن به تدریج پیشرفتهای متعددی صورت گرفت تا اکنون که لاپاروسکوپی به علت خطرات و موربیدیتی کمتر به عنوان روش استاندارد طلایی برای کوله سیستکتومی در تمام جهان پذیرفته شده است. از مزایای بارز این روش نسبت به روش لاپاروتومی که پیش از آن رایج بود می توان به ایجاد اسکار های کمتر، ریسک عفونت پایین تر، میزان کمتر خونریزی، درد پس از عمل کمتر و ... اشاره کرد. و همه ی اینها موجب ایجاد اقبال عمومی روز افزون به این روش شده است.
از ابتدا در شیوه رایج لاپاروسکوپی  (conventional)، به طور معمول از 4 پورت استفاده می شد و در نتیجه 4 برش کوچک 5-15 میلی متری بر شکم بیمار ایجاد می شد که از طریق آنها وسایل جراحی و نیز دوربین عبور داده می شد.
بعد ها روشهایی ابداع شد که در آنها از3 یا 2 پورت استفاده میشد و در هر یک در مقایسه با روش قبلی به دلیل تعداد برش های کمتر، اسکار کمتری پس از عمل به جا می ماند و همچنین بیمار درد کمتری را تجربه میکرد.
به تازگی روش لاپاروسکوپی جدیدی تحت عنوان "جراحی بدون اسکار" مطرح شده است. در این روش تنها یک برش کوچک 15-25 میلی متری (single-port) در اطراف ناف ایجاد شده و فاشیا ی زیر آن باز می شود. سپس از طریق این سوراخ تنها و تنها یک پورت به داخل شکم وارد میشود. تمامی وسایل از طریق این پورت وارد محوطه شکم میشوند و پس از بخیه کردن، برش مذکور بخشی از ناف بیمار گشته و در نتیجه مشکلی از نظر زیبایی برای بیمار ایجاد نمیکند و اسکار آن دیده نمی شود. اگر چه این روش بخاطر نزدیک تر بودن وسایل جراحی و در نتیجه قدرت مانور کمتر برای جراح دشوارتر است و مهارت بیشتری را ایجاب میکند، با این حال به نظر میرسد برای بیمار مزایای بسیاری به همراه داشته باشد.
از آنجا که این روش بخصوص در زمینه کوله سیستکتومی روشی نوین به شمار می آید، تعداد مقالاتی که به این مقوله و مقایسه آن با روش لاپاروسکوپی رایج پرداخته اند اندک است. با این حال بنا به گزارشات پراکنده به نظر میرسد علاوه بر اینکه این جراحی کمتر از سایر روشها تهاجمی است، در بیمارانی که به این روش عمل شده بودند عوارض پس از عمل کمتری مشاهده شده است و نیز اینکه مدت زمان بستری آنها در بیمارستان کمتر شده و بازگشت آنها به کار سریع تر از قبل صورت گرفته است. به علاوه این روش به علت محل پنهان برش بخصوص در خانم های جوان طرفداران زیادی پیدا کرده است. با تمام این اوصاف اکثر تحقیقات هم طول مدت این عمل را بیشتر از روش قبل گزارش کرده اند  و هم هزینه انجام آن را؛ اما متاسفانه هنوز اطلاعی از عوارض دراز مدت این روش از جمله احتمال ایجاد فتق در ناحیه عمل در دست نیست.
به تازگی استفاده از این روش در کشور ما نیز همزمان با بسیاری از کشور های پیشرفته دنیا آغاز شده است و لذا با توجه به مطالب فوق الذکر و تاکیدی که اکثر پژوهش های قبلی بر نیاز به مطالعه ای تصادفی شده در جهت مقایسه روش لاپاروسکوپی single-port با روش conventional ورزیده اند، بر آن شدیم تا با طراحی مطالعه ای در این زمینه جزیی از نتایج حاصل از این روش در کشورمان را سنجیده و از آن در هر چه بالاتر رفتن کیفیت اعمال کوله سیستکتومی به روش لاپاروسکوپیک با توجه به شرایط بیماران مختلف بهره ببریم.