امروز : شنبه   ۳۱. تیر ۱۳۹۶   /    26. شوال 1438   /    21. جولای 2017

یبوست و راه درمان آن

یبوست و راه درمان آن

جریان تشکیل مدفوع
در جریان هضم غذا مواد مفید و قابل استفاده در روده کوچک جذب می شود و بخش ناچیزی به صورت غیرقابل جذب وارد روده بزرگ می شود. این بخش غیرقابل جذب عمدتا مواد فیبری (پلی ساکاریدهای موجود در غشای سلولهای گیاهی) و منشا آنها دانه غلات وحبوبات است.
در روده بزرگ عمدتا آب و املاح جذب می شود و آنچه نهایتا دفع می شود در یک فرد سالم معادل 400-200 گرم مدفوع در 24 ساعت است. حدود 75 درصد وزن مدفوع آب است و 25 درصد دیگر مواد جامد است. محتویات مواد جامد مدفوع عمدتا از لاشه میکروب ها و مواد فیبری تشکیل شده است. بنابراین وزن و قوام مدفوع در هر فرد بستگی به میزان آب موجود در آن و حجم مواد فیبری دارد.
درصد مواد فیبری در مدفوع بستگی کامل به میزان مصرف این مواد در رژیم غذایی دارد و حجم آب مدفوع بستگی به حرکات دودی روده بزرگ (طول مدت ماندگاری مواد دفعی در روده بزرگ و فعالیت روده بزرگ در جذب آب مدفوع) دارد. در افرادی که مقدار زیادی فیبر مصرف می کنند (نان گندم و جو سبوس دار، حبوبات و ...) و حرکات دودی روده بزرگ طبیعی نیز دارند، حجم مدفوع در 24 ساعت ممکن است به 400 گرم برسد.
تعریف یبوست
نزدیک به نیمی از افرادی که با شکایت یبوست به پزشک مراجعه می کنند. طبق تعریف یبوست ندارند. اغلب این افراد از میزان و یا نحوه دفع مدفوع شکایت دارند. تعداد دفعات اجابت مزاج در افراد مختلف جامعه متفاوت است و از 3 بار در روز تا 3 بار در هفته محدوده طبیعی تلقی می شود.
به همین دلیل به وجود آمدن تغییر در تعداد دفعات اجابت مزاج در هر فرد نسبت به وضعیت معمولی او (کاهش تعداد دفعات اجابت مزاج) باید یبوست تلقی شود. حجم و شکل مدفوع نیز بستگی کامل به نوع رژیم غذایی فرد دارد و کاهش قابل توجه مواد فیبری در غذا می تواند منجر به مدفوع کم حجم وخشک شود که با تغییر رژیم غذایی اصلاح می شود.
علایم
علایم زیر ممکن است همراه با یبوست وجود داشته باشد
- احساس پری درکانال مقعدی
- احساس نفخ و گاز
- احساس نیاز به دفع فوری مدفوع اما عدم توانایی در دفع کامل
- درد شکم و گرفتگی عضلات شکم
- تهوع
علل یبوست
یکی از علل مهم یبوست مصرف غذای کم فیبر و کم آب است. در مسافرت که معمولا رژیم غذایی عادی شما عوض می شود. می تواند یبوست ایجاد گردد. خانم های حامله اغلب یبوست پیدا می کنند.
علل دیگر یبوست کم تحرکی، استفاده نادرست از مسهل ها، مصرف داروهای خاص (از قبیل
داروهای ضد درد، مدرها و آنتی هیستامین ها) یا عدم اختصاص وقت کافی برای عمل دفع مدفوع می باشد.بیماری هایی از قبیل مرض قند وکم کاری تیروئید نیز ممکن است باعث یبوست شوند.
بررسی های لازم
بیشتر اوقات علت یبوست یک مسئله جدی نیست اما در موارد نادر، یبوست مزمن ممکن است علامت انسداد یا ناهنجاری در روده بزرگ باشد. پزشک شما می تواند برای بررسی علت یبوست شمارا تحت آزمایش قرار دهد تا علت زمینه ای را پیدا کند.
سابقه پزشکی شما
پزشک شما ممکن است مطالبی از این قبیل بپرسد:
- اخیرا چه داروهایی مصرف نموده اید؟ (مسکن، ضدافسردگی)
- چه مدت است که این علایم را دارید؟
- فعالیت معمول شما چقدر است؟
- آیا مشکلات پزشکی دیگری دارید؟
- آیا شما معمولا از مسهل یا تنقیه استفاده می کنید؟
- آیا همزمان با دفع مدفوع، درد و یا خونریزی دارید؟
آزمایش ها
برای کنار گذاشتن علل جدی یبوست معایناتی انجام می شود. معمولا نمونه مدفوع و خون جهت آزمایش گرفته می شود. انجام سیگموئیدسکوپی ممکن است لازم باشد.
طی این آزمون، پزشک درون روده بزرگ شما را به وسیله یک دستگه مشاهده می کند. ممکن است یک عکس برداری ویژه با اشعه ایکس که تنقیه با باریم نامیده می شود، نیز انجام شود. برای این آزمون روده بزرگ توسط محلول باریم دار پر می شود. در مواردی زمان تخلیه روده بزرگ را می توان با دادن مارکرها و گرفتن عکس هایی از روده بزرگ محاسبه نمود. همچنین با مانومتری آنورکتال می توان عملکرد عضلات کف لگن را بررسی کرد.
درمان یبوست
بعد از بررسی شما، یک طرح درمانی مناسب توسط پزشکتان توصیه می شود. این درمان می تواند خوردن فیبر بیشتر، انجام ورزش بیشتر و پرهیز از مصرف زیاده از حد مسهل ها و یا قطع داروهای غیرضروری باشد.
فیبر بیشتری بخورید
یکی از بهترین راه های درمان شما مصرف غذاهای با فیبر زیاد است. بهترین منبع فیبر، غلات (جو، گندم) و سپس حبوبات است. سبزیجات نیز دارای فیبر قابل توجهی هستند. مواد فیبردار حجم مدفوع را زیاد و دفع آن را از روه بزرگ تسریع می نماید. نوشیدن مایعات کافی هم توصیه می شود.
مرتب ورزش کنید
ورزش منظم به بهبود کار روده بزرگ و رفع یبوست کمک می کند. درباره شروع برنامه ورزشی از پزشکتان سوال کنید
ورزش منظم به بهبود کار روده بزرگ و رفع یبوست کمک می کند.
مسهل ها روده بزرگ را تحریک می کنند تا سریع تر کار کند. مصرف مداوم مسهل ها می تواند سبب کش آمدن و ضعیف شدن روده بزرگ گردد و نهایتا ممکن است روده بزرگ بدون آنها اصلا کار نکند. پزشکتان می تواند به شما در قطع وابستگی به مسهل ها کمک نماید. در هر صورت، هرگز قبل از مشورت با پزشک آنها را مصرف نکنید.
مواد پرفیبر
مواد غذایی زیر حاوی فیبر هستند و در پیشگیری و درمان یبوست می توانند موثر باشند
-غلات پرفیبر
-حبوبات (نخود، لوبیا، عدس، لپه، باقلا)، سبوس گندم و جو
-سبزیجات (مانند گل کلم، هویج و نخود سبز)
-میوه های تازه به خصوص سیب، گلابی و میوه های خشک مانند کشمش و برگه زردآلو
-گردو، فندق، بادام و غلات (به خصوص حبوباتی از قبیل عدس و لوبیا قرمز)
- استفاده روزانه از سالاد و کاهو همراه با یک قاشق غذاخوری سبوس گندم به علاوه روغن زیتون و آب لیمو کمک کننده است.
- توصیه می شود مصرف برنج را محدود نمایید و به جای آن نان جو و یا سنگک استفاده نمایید.
بررسی و معالجه یبوست شدید و مقاوم
اکثر قریب به اتفاق افرادی که یبوست دارند با درمان های معمولی خوب می شوند. وقتی یبوست شدید باشد و بیمار با درمان های معمول بهبودی پیدا نکند لازم است بررسی دقیق تری از جمله اندازه گیری مدت زمان عبور مواد از روده بزرگ با عکس برداری مخصوص انجام گردد. در این بررسی معمولا بیمار تعدادی  کپسول که حامی ساچمه های کوچک می باشد را می خورد و پس از چند روز با عکس برداری ساده شکم طول مدت عبور مواد از روده بزرگ تعیین می گردد.
براساس نتیجه این کار در مورد درمان طبی و یا جراحی روده بزرگ تصمیم گیری می شود.

altaltalt