امروز : شنبه   ۳۱. تیر ۱۳۹۶   /    26. شوال 1438   /    21. جولای 2017

سرطان روده بزرگ

alt
alt

سرطان روده بزرگ چیست ؟
طبق برآورد موسسه تحقیقات بین المللی سرطان حداقل 35% تمام سرطان ها و بیش از نیمی از سرطان های دستگاه گوارش با تغذیه ارتباط دارند. بنابراین تنها با انتخاب مواد غذایی سالم و مفید می توانید به طور چشمگیر از ابتلا به سرطان پیشگیری کنید. برای اینکار ابتدا لازم است عوامل مختلف رژیم غذایی را که بعنوان تحریک کننده سرطان شناخته شده اند بشناسید و از آن پرهیز کنید.
عوامل خطر
عوامل زیر ممکن است شانس ابتلا به سرطان روده بزرگ را در فرد افزایش دهد.
 سن:  اکثر افراد مبتلا به این بیماری سن بالای 50 سال دارند اما این بیماری در هر سنی اتفاق می افتد.
 رژیم غذایی: بین این بیماری و رژیم غذایی پر از چربی و پر انرژی و کم فیبر، رابطه مستقیم وجود دارد.•                 
علائم و نشانه ها
 علائم این بیماری ممکن است شبیه به سایر علائم نظیر عفونتها، بواسیر و بیماریهای التهابی روده باشد. بنابراین مراجعه به پزشک به منظور ارزیابی بهتر، لازم و ضروری باشد. از آنجایی که در مراحل اولیه این بیماری با موفقیت قابل درمان است. در صورت مشاهده هر کدام از علائم زیر به پزشک مراجعه نمائید.
 * وجود هرگونه تغییر در عادات دفعی روده نظیر اسهال، یبوست یا کاهش قطر مدفوع که بیش از یک روز طول بکشد
*خونریزی از راست روده یا وجود خون در مدفوع
*دردهای قولنجی معده
 *استفراغ
* ضعف و خستگی
* یرقان و زردی پوست یا صلبیه ( سفیدی چشم)
عوامل غذایی تحریک کننده سرطان
- چربیهای اکسیدشده مانند روغنی که به دفعات برای سرخ کردن استفاده شده اند.
- گوشت قرمز فرآیند شده (مانند سوسیس و کالباس و گوشتهای قرمز دودی و نمک سود شده.
- غذاهایی که به شدت سرخ یا کباب شده و به رنگ قهوه ای تیره درآمده.
- نیتریتها و نیتراتها (نگهدارنده های مواد غذایی که برای ایجاد رنگ صورتی به موادی مانند سوسیس و کالباس اضافه می شود
- مواد غذایی کپک زده به ویژه سیب زمینی، بادام زمینی و قارچ و جوانه ها.
- آفت کشها و سایر مواد شیمیایی مربوط به کشاورزی.
- رنگ های غذایی مصنوعی به ویژه رنگهای قرمز.
- مصرف زیاد الکل به طور مرتب و نوشیدنیها و غذاهای خیلی داغ.
- چاقی و اضافه وزن نیز یک عامل خطر مهم به شمار می رود که با رژیم غذایی مناسب به راحتی قابل پیشگیری و درمان است.
عوامل غذایی مهار کننده سرطان
- مواد غذایی غنی از فیبر
فیبر به وسیله غذاهایی مثل گندم کامل (سبوس دار) میوه ها، سبزی ها، حبوبات، آجیل و دانه ها تامین می شود.
- سبزیها و میوه های تازه
مصرف سبزیهای با رنگ سبز تیره، نارنجی یا متمایل به زرد، سبزی های خانواده کلم براکلی، کلم دلمه ای، کلم پیچ، گل کلم، چغندر، هویج، مارچوبه، پیاز، سیر و زردچوبه
- مواد غذایی غنی از کلسیم و ویتامین
مصرف فراورده های لبنی کم چرب می تواند خطر بروز سرطان کولون را کاهش دهد.
- ماهی و اسید چرب امگا-3
- ویتامینهای A,C.E اسید فولیک ، ویتامین B12 وسلنیم

نقش میوه ها و سبزیجات در پیشگیری از سرطان :
امروزه کلیه محققان علوم تغذیه و پزشکی به این نتیجه رسیده اند که مصرف میوه ها و سبزی ها موجب کاهش  بروز سرطان روده می شود.به این ترتیب که مواد فیبری با تسریع حرکت غذا در دستگاه گوارش سرعت تخلیه روده را افزایش می دهند که این امر موجب کاهش تماس مواد سرطان زا با دیواره روده میشود. همچنین مواد سرطان زا با فیبر ها ترکیب و بدون جذب شدن از بدن خارج می شوند.متخصصان تغذیه مصرف روزانه 25 گرم مواد فیبری را توصیه می کنند که از بهترین منابع آن سبوس گندم ، لوبیا قرمز  و سفید و سبز و حبوبات دیگر مثل نخود و عدس، آرد کامل گندم،سبزیجات و میوه جات  میباشند.
چند توصیه برای افزایش دریافت فیبر :
همیشه از نان تهیه  شده با سبوس به جای نان سفید استفاده کنید مثلا نان سنگک خیلی بهتر از نان لواش است.
در رژیم غذایی روزانه و هنگام تهیه غذاها از سبزیجات تازه بهره بگیرید.
* در کنار غذا یک ظرف سالاد تهیه شده از سبزیجات فصل استفاده نمایید.
*از سیر و پیاز و گوجه به دلیل دارا بودن  آنتی اکسیدان زیاد و خواص ضد سرطانی استفاده نمائید
*مصرف موادی مثل توت خشک،انجیر خشک و کشمش در بین وعده های غذایی هم از نظر تامین املاح مفید است و هم فیبر.
 
* متخصصان علم تغذیه معتقدند که مصرف روزانه یک سیب با پوست، خطر ابتلا به سرطان روده را به طور چشمگیری کاهش می‌دهد. زیرا سیب علاوه بر داشتن مواد فیبری، دارای ماده پکتین در پوست خود است. این ماده به وسیله باکتری‌های روده تخمیر می‌شود و اسیدهای چرب با زنجیره کوتاه تولید می‌کند. این اسیدها از رشد باکتری‌های آسیب رسان در روده جلوگیری می‌کنند. این مواد همچنین با حمایت از سلول‌های پوششی دیواره روده‌ها، آن‌ها را در برابر تغییرات بدخیمی‌و سرطان محافظت می‌کنند.
سایر عوامل تغذیه ای مرتبط با سرطان روده :
*چربی های حیوانی و اشباع : مصرف اینگونه چربی ها را تا جایی که امکان پذیر است محدود سازید و به جای آن از روغن های مایع مثل زیتون ،آفتابگردان و کلزا استفاده نمائید.
*درصورتی که از گوشت قرمز استفاده  می کنید از گوشت های بدون چربی (گوشت لخم) مصرف کنید. به یاد داشته باشید مقدار قابل توجهی چربی در لابه لای گوشت قرمز( تحت عنوان چربی مرمرین) قراردارد که اغلب در نگاه اول دیده نمی شود.
*اگر از گوشت مرغ استفاده می کنید از چربی همراه گوشت مرغ و به ویژه پوست مرغ استفاده نکنید.
*تا حد ممکن  مصرف فراورده های دریایی( انواع ماهی) را جای گزین گوشت قرمز کنید. چربی موجود در فراورده های دریای از نوع مفید هستند.
*از سرخ کردن زیاد گوشت و ماهی بپرهیزید.
* آب پز کردن، آرام پز کردن ، استفاده ازمایکرویو یا پخت با دمای پایین از خطربروز سرطان زایی مواد گوشتی می کاهد.
* درسنین بالا از مصرف فراورده های دودی ( به طور مثال سوسیس دودی) بپرهیزید
*سعی کنید وزن خود را کنترل کنید و در محدوده سلامتی باشید.در این مورد با یک کارشناس  تغذیه مشورت کنید.
*اگر دچار مشکلات گوارشی خاصی مثل یبوست و دیورتیکولیت هستید، حتما با پزشک و متخصص تغذیه مشورت کنید و برای رفع مشکل فعلی خود  اقدام نمایید تا از بروز مسائل جدی تر جلو گیری کنید.           
         تغییراتی که باید در رژیم غذایی خود بدهید
- استفاده بیشتر از میوه و سبزی های تازه
به گونه ای برنامه ریزی کنید که بتونید روزانه حداقل 5 وعده میوه و سبزیجات بخورید، استفاده از مقادیر زیاد میوه و سبزی به صورتی که گرسنگی شما را برطرف کند می تواند به شما در مصرف کمتر غذاهای پرچرب مانند گوشت و پنیر و میان وعده های ناسالم کمک کند.
- استفاده هرچه بیشتر از غلات کامل
بجای نان سفید و تافتون و لواش از نان هایی که از نان آرود کامل گندم تهیه شده اند مثل سنگک و نان سبوس دار استفاده کنید به این ترتیب مقداری از فیبر مورد نیاز روزانه شما تامین می شود همان طور که گفته شد فیبر علاوه برآنکه جز مواد ضد سرطان محسوب می شود از افزایش وزن هم جلوگیری می کند.
- نوشیدن مقادیر کافی آب در روز
روزانه حداقل 6 تا 8 لیوان آب مصرف کنید و مصرف نوشابه های گازدار و آب میوه های شیرین را به حداقل برسانید.
- محدود کردن چربیهای مضر
به طور کلی از غذاهای کم چرب استفاده کنید و از سرخ کردن غذا بپرهیزید. روغن های مایع مانند روغن زیتون، روغن کلزا فاقد کلسترول بوده و در صورتی که این روغن ها تحت تاثیر حرارت زیاد قرار نگیرند برای مصرف مناسب هستند. چربی گوشت و پوست مرغ را قبل از پختن جدا کنید و از فراورده هایی چون کره، خامه و پنیر پرچرب کمتر استفاده نکنید.
- مصرف ماهی دوبار در هفته و استفاده از اسید چرب امگا-3
مصرف ماهی دوبار در هفته را جایگزین مصرف گوشت قرمز نمایید.
- محدود کردن غذاهای شور
از غذاهای شور مثل آجیل، ماهی دودی، پنیر شور، چیبس، کنسرو، ترشی های شور، سوسیس و کالباس پرهیز کنید و سر سفره به غذا، سالاد یا ماست، نمک اضافه نکنید.
- مصرف محدود غداهای آماده کبابی و سرخ کرده شدید
سعی کنید از غذاهای آماده مثل ساندویچ و پیتزا و کنسروهای آماده استفاده نکنید بجای آن از غذاهایی که به روش بخارپز و آب پز و با حرارت کم تهیه شده اند استفاده نمایید.
- کاهش وزن اضافه و ترک سیگار
از آنجائیکه مصرف موادغذایی تحریک کننده سرطان اگر با مصرف سیگار، چاقی و اضافه وزن همراه باشد به طور قویتری ابتلا به سرطان را افزایش می دهد. برای انتخاب روش مناسب ترک سیگار و کاهش وزن با پزشک خود مشورت کنید.